Sevgilin senden borç istiyorsa: ilişkiyle parayı birbirine karıştırmadan cevap vermek

"Ay sonuna kadar idare edemiyorum, sana geri veririm." Söylerken sana bakmıyor ve utandığı belli. Bir yanın hemen hesabına bakıyor, çünkü sevdiğin biri zor durumda ve bu para seni batırmaz. Öbür yanın ise bir şey hatırlıyor: Geçen ayki de henüz dönmedi. Üstelik hayır dersen ne olacak? Sevgi ile para birbirine değince insan bir anda iki ayrı dil konuşmak zorunda kalıyor.

Para istemek de vermek de zordur, çünkü ikisinin de altında başka sorular yatar. Sana güveniyor mu? Sen ona güveniyor musun? Hayır dersen sevgin az mı olacak? Bunların tek bir doğru cevabı yok, ama kendi cevaplarını bulmadan karşındakine cevap vermek zorunda da değilsin. İlk yapacağın şey hemen karar vermemek. "Bir bakayım, bu akşam sana söylerim" demek kabalık değil, para konusunda en sağlıklı cümlelerden biri. Bu şekilde hem hesabına bakarsın hem de duyguların biraz sakinleşir.

Sonra kendine birkaç basit soru sorabilirsin. Bu para sende olmasa kendi hayatın aksar mı? Hiç geri gelmezse ne olur, kırılır mısın, kızar mısın, ilişkin bunu taşır mı? Sık duyulan iyi bir öneridir: Borç verirken o paranın geri gelmeyebileceğini kabul edebileceğin bir tutar seç. Bu, ona güvenmediğin anlamına gelmez. Yalnızca zor bir durumda ilişkinin altında duran borcun bir saatli bombaya dönüşmemesini sağlar.

Hayır demek istiyorsan ya da hayır demek zorundaysan, bunu uzun uzun açıklaman gerekmiyor. "Bu ay veremeyeceğim, sana bunu söylemek zor ama bu durumda değilim." Daha fazla savunmaya başlayınca karşındaki de seninle pazarlığa girer. Hayır derken "Seni yine de seviyorum, başka bir şeyde yardım edebilir miyim?" diye eklemek de iyi gelir. Birlikte bütçeye bakmak, birkaç gün evde yemek yapmak, onunla bankaya gitmek gibi. Yardım etmenin tek yolu para vermek değil.

Vermeye karar verdiysen de konuyu belirsiz bırakma. Ne kadar, ne zaman, nasıl geri ödenecek? Bunları açıkça konuşmak, ilişkiye güvenmediğin anlamına gelmez. Aksine ileride "Sen ne zaman demiştin, ben öyle anlamamıştım" tartışmasından ikinizi de korur. Yazışmada kısa bir teyit bile yeter: "Ay sonunda geri vereceğin para için tamam, konuştuğumuz gibi." Evet bu biraz soğuk gelebilir ama birkaç ay sonra tartışma çıktığında kimse hatırlamakta zorlanmaz. Büyük tutarlar için hukuki ayrıntılar başka bir konu ve orada bir hukukçuya danışmak daha doğru olur.

Geri gelmediğinde sormak da hakkındır. Birçok insan hatırlatmayı ayıp sayar, sessizce bekler, içi kaynar, sonra bir kavgada her şey birden patlar. "Ay sonu geçti, o parayla ilgili bir planın var mı?" demek saygısızlık değil. Karşındakinin gerçekten sıkışmış olması da mümkün. O zaman yeni bir plan yapmak daha iyi: "Tamamını veremezsen parça parça olsun." Bir de şu var: Bir kez ödeyememiş olması onu kötü biri yapmaz, ama bunu nasıl konuştuğu çok şey söyler. Kaçıyor mu, konuyu değiştiriyor mu, hatırlattığında sana mı kızıyor?

Asıl dikkat edilecek durum tek bir istek değil, tekrar eden düzendir. Sürekli küçük küçük isteniyorsa, geri dönüş yoksa, her seferinde başka bir acil durum varsa, sen de artık telefonu ne zaman açacağını hesap ediyorsan durmak gerekir. Bazı şeyler ayrıca uyarıcıdır. Çok kısa süredir tanışıyorsanız ve daha yüz yüze bile görüşmediyseniz para istemesi, özellikle internette tanıştığın biriyse. Hayır dediğinde sevgisini geri çekmesi, "Beni sevseydin verirdin" demesi. Senin adına kredi çekmeni ya da kartını vermeni istemesi. Birini sevmek, onun borçlarının altına kendi adınla girmek anlamına gelmez. "Sevgilim param için mi benimle?" diye aklına gelmişse, o soruyu bastırmak yerine sakin bir kafayla bakmaya değer.

Elbette tam tersi bir durum da var. Sen zor durumdaysan ve sevgilinden isteyen sensen, bu da insani bir şey. Tutar, süre ve plan söylemek işi kolaylaştırır: "Şu kadar lazım, şu tarihte geri veririm, olmazsa da anlarım." Karşındaki hayır derse kırılabilirsin, ama bu seni sevmediğini göstermez. Herkesin parayla kurduğu ilişki farklıdır. Çocukken eve borç için kavga gelmiş biri, bu istek karşısında donup kalabilir, bu sana duyduğu sevgiyle ilgili olmayabilir.

İlişki ilerleyip evlilik konuşulmaya başlandıkça bu konu daha önemli hâle gelir. Şimdi küçük tutarlarda nasıl konuştuğunuz, ileride büyük tutarlarda nasıl konuşacağınızın iyi bir provasıdır.

Bugün sana sorulan bir istek varsa, cevaptan önce kendine "Geri gelmezse ne hissederim?" diye sor ve cevabını ona göre ver. Bunu kimseye danışamadıysan, hasbihal'de Fikir Al'a tutarı ve kişileri yazmadan sorabilirsin: Sevgilinize borç verdiğiniz oldu mu, sonrasında ne yaşadınız?