Arkadaşların seni dışlıyorsa: gruba tutunmak mı, yeni bir çevre mi?

Bir planı sonradan, başkasının paylaştığı bir fotoğraftan öğreniyorsun. Grupta yazdığın mesaj cevapsız kalıyor, ama hemen ardından başkasının mesajına herkes cevap veriyor. Masada anlatılan bir şakayı anlamıyorsun, çünkü sen orada yokken doğmuş. Hiçbiri tek başına "beni dışlıyorlar" demeye yetmez, ama hepsi bir araya gelince insanın içine ağır bir şey bırakır.

Bunu yaşayan biri genellikle iki uç arasında gidip gelir. Bir yanda "Belki abartıyorum, biraz daha çabalarsam düzelir" düşüncesi, öbür yanda "Madem istemiyorlar, ben de hepsini silerim" öfkesi. İkisi de anlaşılır, ama ikisi de aceleyle verilmiş bir karar olabilir. Ne yapacağına karar vermeden önce resmi biraz daha net görmek işe yarar.

Kendine sorabileceğin birkaç soru var. Bu mesafe bütün gruptan mı geliyor, yoksa bir ya da iki kişiden mi? Ne zamandır böyle? Öncesinde bir tartışma, bir yanlış anlaşılma ya da bir değişiklik oldu mu; biri sevgili edindi, biri başka bir okula ya da işe geçti, grup kendi içinde ikiye mi bölündü? Sen de son zamanlarda daha az ulaşılabilir oldun mu? Bu soruların amacı suçu kendine yüklemek değil. Bazen ortada senin bilmediğin bir sebep olur ve onu öğrenmek her şeyi değiştirir.

Sormak, beklemekten çoğu zaman daha az acıtır. Ama nasıl sorduğun önemli. Grup sohbetine "Beni neden hiçbir yere çağırmıyorsunuz?" yazmak herkesi savunmaya geçirir ve seni daha da yalnız bırakabilir. Bunun yerine kendini en yakın hissettiğin tek bir kişiyle, baş başa konuşmayı deneyebilirsin: "Son zamanlarda biraz dışarıda kaldığımı hissediyorum. Benim kaçırdığım bir şey mi var, ya da seni kırdığım bir şey oldu mu?" Bu cümle kimseyi suçlamaz, yalnızca bir kapı aralar. Cevap "Yok, öyle bir şey yok" da olabilir, rahatsız edici bir açıklama da. İkisi de sana bir şey söyler.

Bir de dalga geçme meselesi var. Arkadaşlar arasında birbirine takılmak olur; ama şaka hep aynı kişiye yöneliyorsa, sen gülmüyorken sürüyorsa ve "yapmayın" dediğinde kesilmiyorsa, bu artık şaka değil. Bunu açıkça söylemek hakkın: "Bu şaka bana komik gelmiyor, artık yapmanızı istemiyorum." Söyledikten sonra hâlâ devam ediyorsa, bu grubun sana nasıl davrandığı hakkında net bir şey anlatıyor. Okulda yaşanıyorsa ve zorbalığa dönüşmüşse, güvendiğin bir öğretmene ya da bir yetişkine anlatmak ispiyonculuk değildir.

Dışlanma bugün çoğu zaman ekranda da yaşanıyor. Senin olmadığın ikinci bir grup sohbeti, yakın arkadaş listesinde paylaşılan hikâyeler, sonradan öğrendiğin bir buluşmanın fotoğrafları. Bunları görmek, yüz yüze yaşanan her şeyden daha çok acıtabilir, çünkü tekrar tekrar bakılabiliyor. Bir süre o hesaplara daha az bakmak, bildirimleri sessize almak kaçmak değil; olayı her gün baştan yaşamamak için kendine tanıdığın bir mola.

Gruba tutunmak mı, yeni bir çevre mi sorusu çoğu zaman yanlış bir ikilik. Asıl mesele bütün sosyal hayatını tek bir gruba bağlamamak. Grubun içinde senin için değerli olan bir ya da iki kişiyle bire bir bağını sürdürebilirsin; bire bir ilişkiler çoğu zaman grubun havasından daha az etkilenir. Aynı zamanda başka yerlerde de küçük bağlar kurabilirsin: sınıfta yanına oturan biri, bir kurs, bir spor, bir kulüp, mahalleden biri ya da bir kuzen. Tek bir grup ayağının altından çekildiğinde düşmemen için başka zeminlerin de olması gerekiyor.

Bazen grubun sana iyi gelmediğini kabul etmek de gerekiyor. Her buluşmayı hep sen öneriyorsan, onlarla vakit geçirdikten sonra kendini daha kötü hissediyorsan, yanlarında olmak için sürekli kendini değiştiriyorsan, bu ilişki seni besleyen bir şey olmaktan çıkmış olabilir. Uzaklaşmak her zaman büyük bir kavga gerektirmez. Daha az mesaj atmak, enerjini başka insanlara yöneltmek, kapıyı çarpmadan kendine alan açmak da bir seçenek.

Yeni bir çevre kurmak zaman alır ve ilk adımlar tuhaf hissettirir. En kolay yol, her hafta tekrar eden bir şeye katılmak: bir takım, bir atölye, bir gönüllü grubu. Aynı yüzleri her hafta görmek, tek seferlik bir tanışmadan çok daha fazla yakınlık yaratır. İlk birkaç seferde kimseyle konuşmasan bile oraya gitmeye devam etmek, zamanla seni tanıdık bir yüz yapar.

Bu hafta bir şey yapabilirsin: gruptan güvendiğin tek bir kişiye baş başa yazmak ya da grubun dışından görebileceğin birini bir kahveye çağırmak. Arkadaş grubunda kendini dışarıda hissedip sonra yerini bulan ya da kendine yeni bir çevre kuran insanlara ne yaptıklarını sormak istersen, hasbihal'de Fikir Al'da bir soru açabilirsin.